ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ

ਬਿਰਖਾਂ
ਪੱਤਿਆਂ
ਹਵਾਵਾਂ
ਬਾਰੇ ਲਿਖਕੇ ਮੈਂ
ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਕਵਿਤਾ
ਔਖੇ ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਜੰਜਾਲ ਪਾ
ਕਹਿੰਦਾਂ ਹਾਂ ਉਸਨੂੰ
ਅੜੀਏ ਦੇਖ
ਮੇਰੀ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ

ਉਹ ਪੜਦੀ
ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ
ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਹਿ
ਔਖੇ ਔਖੈ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ

ਕਹਿੰਦੀ
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਿਐ
ਚੱਲ
ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀਏ!

---0----0----

ਉਲਾਮ੍ਹਾਂ

ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਧਰਤੀ ਤੇ
ਚੰਨ
ਚਾਨਣੀ ਦੀ
ਰੇਸ਼ਮੀ ਚਾਦਰ ਤਾਣ ਦਿੰਦੈ
ਤੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦੈ
ਕਿਤੇ ਉਸਦੀ
ਛੋਹ ਨਾਲ
ਧਰਤੀ ਜਾਗ ਨਾ ਪਏ
ਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦੈ

ਹਰ ਸਵੇਰ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੰਨ ਨੂੰ
ਉਲਾਮਾਂ ਹੂੰਦੈ
ਕਿ
ਉਹ ਉਸਨੂੰ
ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਆਉਦਾ
-----0----0---

ਸਰਾਪ

ਪਿਓ ਪਰਬਤ ਦੀ
ਵੱਖਿਓਂ
ਉੱਤਰੀ
ਨਿਰਮਲ ਨਦੀ

ਥਲਾਂ 'ਚ
ਜਵਾਨ ਹੋਈ
ਫਲੀ ਫੁੱਲੀ

ਨਾ ਘੋਲੋ
ਇਸ ਵਿੱਚ
ਨਾ-ਪਾਕ ਇਰਾਦਿਆਂ
ਦਾ ਗੰਧਲਾਪਣ
ਅਪਵਿੱਤਰ
ਜ਼ਹਿਰ

ਨਹੀਂ ਤੇ
ਇਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਜਾਵੇਗੀ
ਸਾਗਰ ਤੱਕ
ਫਿਰ
ਸਾਗਰ ਦਾ
ਸਰਾਪ
ਤੁਹਾਥੋਂ
ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਨਿਰਜਲ ਹੋਣ ਦਾ!

----0----0----

ਜੁਗਤ

ਹਜਾਰਾਂ ਸ਼ਬਦ
ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਦੁਆਲੇ
ਭਿਣ ਭਿਣ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ
ਮੱਖੀਆਂ ਵਾਂਗ
ਅੱਥਰੇ ਬੇ-ਲਗਾਵੇਂ
ਤੰਗ ਜਿਹਾ ਕਰਦੇ।

ਬੇਬੇ ਮੇਰੀ
ਛੋਟੇ ਅੱਥਰੇ
ਟਪੂਸੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਕੱਟਰੂ ਨੂੰ
ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ
ਰੱਸੀਓਂ ਫੜ
ਕੰਨੋਂ ਧਰੀਕ
ਖੁਰਲੀ ਵੱਲ
“"ਹੁਣ ਟੱਪ”"
ਕਹਿੰਦੀ
ਹੱਸਦੀ ਹੱਥ ਝਾੜਦੀ
ਰਸੋਈ ਵੱਲ ਹੋ ਜਾਦੀ।

ਭਿਣ ਭਿਣ ਕਰਦੇ
ਲਫਜਾਂ ਨੂੰ
ਇਕੱਠੇ ਕਰ
ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਧਰ ਲੈਨਾਂ
ਕਹਿੰਨਾਂ

“"ਹੁਣ ਬੋਲੋ"”

-----0----0---

ਬਾਬੂ ਜੀ

ਰੱਬ ਜੀ
ਤੇਰੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ
ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੇ
ਤੇਰਾ ਨੂਰ
ਦੇਖਣ ਦੀ
ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾਂ

ਪਰ ਇਹ ਕੀ
ਰਬ ਜੀਓ

ਇਹ ਸਾਰੇ ਤਾਂ
ਬਾਬੂ ਬਣ ਗਏ ਨੇ
ਹਰ ਵੇਲੇ
ਲਾਉਂਦੇ ਨੇ
ਹਿਸਾਬ

ਤੂੰ ਕੀ ਦਿੱਤਾ
ਕੀ ਖੋਹਿਆ।

----0----0---

ਬੁਰਕੀ


ਦੋਸਤ
ਪੁੱਛਦੇ
ਕਿੱਥੇ ਰਿਹਾ
ਨਾ ਤੂੰ ਦਿਸਿਆ
ਨਾ ਤੇਰੇ ਗੀਤ ਸੁਣੇ

ਆਓ ਦੋਸਤੋ
ਸਾਂਝੀ ਕਰੀਏ
ਇੱਕ ਰਾਜ਼ ਦੀ ਗੱਲ

ਮੇਰੀਆਂ ਹਜਾਰਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਅਤੇ
ਮੇਰੇ ਕਿੰਨ੍ਹੈ ਹੀ ਵਰਿਆਂ ਨੂੰ
ਰੋਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬੁਰਕੀ
ਖਾ ਗਈ
---0---0---

ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰੋ ਸਾਹਿਬਾਂ
ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰੋ

ਜਿੱਥੇ
ਅੰਨ੍ਹੇ ਪਾਗਲ ਵਿਆਕਤੀ ਦੇ ਬੇਬਾਕਪਣ ਤੋਂ
ਚੜਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤਾਪ
ਸੁਜਾਖਿਆ ਦੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ
ਕਿ
ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ
ਧੀਆਂ ਭੈਣਾਂ
ਇਸੇ ਰਸਤਿਓਂ

ਸਹਿਬਾਂ
ਮੈਨੂੰ ਉਸੇ ਰਸਤਿਓਂ
ਮੁਕਤ ਕਰੋ
ਤਾਂ ਜੋ
ਸੁਣ ਨਾਂ ਸਕਾਂ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ
ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਢਕਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਨੇ
ਨਿਰਲੱਜ ਜਿਹੇ।

---0----0---0---

ਤਿਤਲੀ

ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ
ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ
ਇਹ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੀ
ਆਰਥਿਕ ਸਮੱਸਿਆਂਵਾਂ
ਵੱਧ ਰਹੇ ਚੋਰ
ਕਾਲੇ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਹੋਰ

ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ
ਢਾਬੇ ਤੇ
ਰੋਟੀਆਂ ਵੰਡਦਾ ਬਾਲ

ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ ਤਾਂ
ਅਜੇ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਉਸਦੀ ਉਸ ਨਿਗ੍ਹਾ ਦੀ ਗੱਲ
ਜੋ ਉਡਦੀ ਤਿੱਤਲੀ ਮਗਰ
ਉਡਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ।

----0----0---

ਕੁਰਕਸ਼ੇਤਰ

ਮੈਂ ਅੱਜ ਦਾ ਇਨਸਾਨ
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ
ਜਨਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ
ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ
.
ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ
ਮੇਰੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ
ਅੱਜ ਦੇ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਾ
.
ਮੈਂ ਹੀ ਦੁਰੋਪਦੀ ਨੂੰ
ਵਰ-ਦਾਂ ਹਾਂ
ਆਪਣੇ ਘਰ-ਬਾਰ ਦੀ ਕਰਦਾਂ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਹੀ
ਸਰੇ ਬਜ਼ਾਰ
ਹਜਾਰਾਂ ਦੁਰੋਪਦੀਆਂ ਦਾ
ਚੀਰ ਹਰਣ ਕਰਦਾਂ ਹਾਂ।
.
ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ
ਬੰਸੀ ਨਹੀਂ ਵਜਾਈ
ਬੇ-ਆਬਰੂ ਹੁੰਦੀ ਦੁਰੋਪਦੀ
ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਚਾਈ
ਕਿਉਂਕਿ
ਇਸ ਭਰੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ
ਹਰ ਤਮਾਸ਼ਬੀਨ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ
.
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੀ
ਕੋਈ ਦੁਰੋਪਦੀ ਹੈ
ਜੋ ਅੰਦਰੇ ਕਿਸੇ ਖੂੰਜੇ
ਦੁਬਕ ਕੇ ਬੈਠੀ ਹੈ
ਉਹ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰਦੀ
ਸਾਹ ਤੱਕ ਨਾ ਭਰਦੀ
.
ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ
ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ
ਮਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ
.
ਮੈਂ ਹਾਂ ਅੱਜ ਦਾ ਇਨਸਾਨ
ਮੇਰਾ ਮਸਤਕ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ
ਕੁਰਕਸ਼ੇਤਰ ਦਾ ਮੈਦਾਨ!
.
ਕਿਓਂ..?
-----0------0---

ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਪਰਬਤ
ਸਮੁੰਦਰ
ਜੰਗਲ
ਅਣਜਾਣ ਨੇ ਤੇਰੀ ਪੈੜ ਤੋਂ
-
ਤੇ
ਤੂੰ ਆਖਣੈ
ਤੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈਂ।

---੦---੦---